Reklamı Kapat

Anayasa Mahkemesinin Wikipedia kararının gerekçesi açıklandı

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, internet ansiklopedisi Wikipedia'nın Türkiye'de erişime kapatılması nedeniyle yapılan bireysel başvuruda verdiği ihlal kararının gerekçesi Resmi Gazete'de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, internet ansiklopedisi Wikipedia'nın Türkiye'de erişime kapatılması nedeniyle yapılan bireysel başvuruda verdiği ihlal kararının gerekçesi açıklandı.

Yüksek Mahkeme, "Türkiye'yi çeşitli terör gruplarıyla aynı düzlemde ve iş birliği halinde göstermeye çalışan yazı ve yorumlar yapıldığı" gerekçesiyle 29 Nisan 2017'de erişimin engellenmesi kararı verilen Wikipedia ile ilgili bireysel başvuruları incelemiş, erişimin engellenmesi kararının ifade özgürlüğünün ihlali olduğuna hükmetmişti.

İnternet ansiklopedisi Wikipedia'nın sahibi Wikimedia Vakfı, Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Derneği ile öğretim üyeleri Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın bireysel başvurularını birlikte ele alan Yüksek Mahkeme, Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Derneği tarafından yapılan başvuruyu, kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez buldu, diğer üç başvuruyu kabul edilebilir bularak değerlendirdi.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kararın gerekçesinde, internet ve ifade özgürlüğü konusunda Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Tavsiye Kararlarına yer verilerek, üye devletlere yönelik internet özgürlüğü konusundaki tavsiye kararlarına işaret edildi. Gerekçede, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesinin görüşü ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına atıf yapıldı.

Dünya üzerinde milyonlarca kullanıcısı bulunan ve sistemde yer alan içeriklerin kullanıcılar tarafından oluşturulduğu internet platformu Wikipedia'nın, bilginin herkes tarafından ulaşılabilir olmasına katkı sağladığına dikkati çekildi.

Gerekçede, bilgi alma ve verme özgürlüğüne halel gelmemesi için Wikipedia'da yer alan içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla yapılacak bir müdahalenin demokratik toplumda gerekli olduğunun ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya konulması gerektiği vurgulandı.

"Referans yapılan kaynaklara internet üzerinden erişilebiliyor"
Gerekçede, erişimin engellenmesi tedbirinin konusunun "Türkiye" alt başlığında yer alan içerik olduğu, buna erişimin engellendiği ancak referans yapılan kaynakların tamamına yakınının internet üzerinden erişilebilir durumda bulunduğu kaydedildi.

Gerekçede, idari makamlar ve Sulh Ceza Hakimliğinin, erişimin engellenmesi tedbirinin gerekçesi olarak yalnızca anılan içeriklerin 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesi kapsamında "yaşam hakkı ile kişilerin ve mal güvenliğinin korunması, milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi" açısından gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında olmalarını gösterdikleri aktarıldı.

Erişimin engellenmesi kararında, içeriğe "milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması" kapsamında müdahale etmeyi haklı kılacak somut herhangi bir gerekçe gösterilmediği belirtilen gerekçede, "Dahası başvurucunun erişimin engellenmesi kararına karşı yaptığı itiraz, içeriklerin 'Devletin itibarını zedelemiş olması' gibi hangi sebeplerle milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması kapsamında ele alındığı anlaşılamayan bir gerekçeyle reddedilmiştir. Bu durum söz konusu kavramların geniş yorumlandığını düşündürtmektedir." değerlendirmesi yapıldı.

"İddiaların önemli bir kısmı silindi"
Gerekçede, Wikipedia'nın, içeriğinde bulunan maddelerin subjektif bilgiler içerebileceğini hatta sisteme veri girişinin herkese açık olması nedeniyle zaman zaman kötü niyetli girişimlere de maruz kalabildiğini belirttiği, kullanıcılarını, sağladığı bilgilerin kesin ve değişmez doğrular olmayabileceği konusunda açıkça uyardığı aktarıldı.

Erişimin engellenmesi kararının ardından da bağımsız, gönüllü Wikipedia editörleri tarafından karara konu maddeler üzerinde kapsamlı değişiklikler yapıldığı, güvenilirliği düşük ve doğrulanamayan içerikler ve bu içeriklerin alıntılandığı kaynakların çıkarıldığı anlatılan gerekçede, bu kapsamda Türkiye'nin radikal oluşumlara destek verdiğine ilişkin iddiaların önemli bir kısmının da silindiği belirtildi.

"Sürekli yaşayan bir ansiklopedi olma özelliği gözetilmemiş"
Wikipedia yazarları ve editörlerinin somut olaydaki müdahaleye neden olarak gösterilmiş içerikleri bugün dahi güncellenmeye devam ettikleri anlatılan gerekçede, idare ve derece mahkemelerinin kararlarında, internet sitesinin "sürekli yaşayan bir ansiklopedi" olma özelliğini gözetmedikleri ifade edildi.

Erişim engellemeye konu içerikler nedeniyle daha sonra bir ceza soruşturması ve kovuşturmasının açılmadığına da işaret edilen gerekçede, şu ifadeler kullanıldı:

"Çoğu tartışmalı ifadelerin sahipleri bilindiği halde bu kişiler hakkında da bir ceza soruşturması yoluna başvurulmasının tercih edilmemiş olması, makalelerde Wikipedia'nın kapatılmasını haklı gösteren vahim nitelikte bir içerik bulunmadığını göstermektedir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde idari ve/veya yargısal makamlarca başvuruya konu internet sitesine erişimin engellenmesi şeklindeki kısıtlamanın zorlayıcı bir nedene dayandığının ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterilemediği sonucuna varılmaktadır. Bu nedenlerle Wikipedia isimli internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesinin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun düşmediği ve bu nedenle birinci, üçüncü ve dördüncü başvurucuların ifade özgürlüklerinin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır."

6 üye çoğunluk görüşüne katılmadı
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun çoğunluk görüşüne katılmayan 6 üyenin karşı oy gerekçesinde ise erişimi engellenen içeriklerin Türkiye'nin milli güvenliği ve kamu düzenin bozulması bakımından bir tehdit oluşturup oluşturmadığının, erişime sunuldukları tarih itibarıyla ülkeyi çevreleyen, milli güvenliği ve kamu düzenini kuvvetli biçimde etkileme potansiyeline sahip olan iç ve dış güvenlik koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Türk Devletini, Suriye'de yaşanan iç savaşı başlatanlardan olmakla, örgütlere silah yardımında ve başka yardımlarda bulunmakla suçlayan içeriklerin, iç ve dış güvenliğe ilişkin o dönemdeki koşullar dikkate alındığında, ülkenin milli güvenliği ve kamu düzeniyle ilgili olduğu belirtilen karşı oyda, bu içerikler yönünden erişimin engellenmesine karar verilmesinin kamusal bir gereklilikten kaynaklandığı, kamusal gereklilikler bakımından zorunlu olduğu savunuldu.

Karşı oy yazısında, başvurucuların ifade özgürlüklerine yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olduğu ve zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı görüşüne yer verildi.

Gerekçeli kararın bir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesine karar verildi.

15 Oca 2020 - 13:48 - Güncel


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kartepe Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kartepe Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kartepe Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kartepe Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.