Kartepe Gazetesi

Varlık Fonu tartışmasına devam

Varlık fonuna ilişkin tartışmalar hala devam ediyor. Neredeyse referandumun önüne geçti. Ancak benim beklentim ekonomiyi çok konuşmayı sevmeyen iktidar ve muhalefetin hatta halkın gündeminden bir an önce çıkacağına ilişkin. Çünkü bu ülkenin önce, halkı ekonomi konuşmak istemiyor. Okulda ders anlatırken öğrencilerime ilk değerlendirmem şudur; “Doktorluk, hemşirelik, avukatlık, inşaat mühendisliği, mimarlık vb meslekler uzmanlık ister. Ancak cebinde para olan herkes iktisatçıdır” Mesleğimi aşağılamak olarak görmeyin. Ama bizim toplumdaki gerçek bu. İktisatçılara bir şey sormaya gerek yok. Tanıdığım herkes benden daha iyi enflasyon hesaplıyor, gelir hesaplıyor, büyüme hesaplıyor, yatırım yapıyor, yatırımları eleştiriyor. Hatta hiç uzmanı olmadığı halde ekonomi danışmanı bile olabiliyor. Bu ülkede iktisatçıya ihtiyaç yok.

Bu öz eleştiriden sonra konumuza dönelim. Varlık fonu kurulması sürecini yazıyı okuyan herkes takip etmiştir. Ancak bilinmeyenler hakkında hala sosyal medyada tartışmalar devam ediyor. Varlık fonuna son olarak savunma sanayi fonundan 3 aylığına 3 milyar TL aktarıldı. Son aktarım fonu finansal olarak iyi bir noktaya getirdi. Eleştirilerde devam ediyor. En önemli eleştiri yasal olarak “Hazine birliği” ilkesinin bozulmasına ilişkin. Diğer eleştiriler yapılabilir, bu eleştiri üzerinde durulması gereken türden. Kamu ortaklığı fonu vardı geçmişte hatırlarmısınız bilmem. Bu fon özellikle altyapı yatırımları, baraj gibi yatırımların finansmanı için kurulmuştu. Gelecek dönemde elde edilecek gelirler karşılığında çıkartılan gelir ortaklığı senetleri yeterince talep görmediğinden dolayı fon hazineye devredilmişti. Yine hatırlarmısınız bilmem, Turgut Özal boğaz köprüsünü “satarım” demişti, muhalefet “sattırmam” demişti. Ama o muhalefeti yapan parti lideri Süleyman Demirel gün geldi, “yatırım için istenirse Çankaya köşkünün alanını bedava tahsis ederim” diyerek kentimizin en önemli fidanlık alanını Türkiye’nin en büyük şirketine bedava vermişti. Bu sebeple ben siyasetçilerin bu konudaki tartışmalarını gülerek karşılıyorum. İktidara geldiklerinde bildiklerini yapıyorlar çünkü. Türkiye Cumhuriyetinin hiç bir döneminde ekonomik açıdan halkın dediği olmadı. Neyse devam edelim.

Yeni kurulan Varlık fonunda şimdilik aktarılan fonlar ile nasıl kaynak yaratılacağı muamması var. Öncelikle şunu düzeltmek gerekir ki Sayıştay kanunu gereği fona devredilen şirketlerin denetimi hala Sayıştay’ın yetkisinde. Denetim dışına çıkan Fon ve kuracağı diğer fonlar. (Dileyen 6741 sayılı kanunun muafiyetleri düzenleyen 8. Maddesinin 5. Fıkrası’na bakılabilir. Yine eğer kendisinin kurmadığı bazı şirketleri hisse devri yoluyla, hisse senetlerini satın alarak portföyüne ekliyorsa, o şirketler Sayıştay denetimine tabi olurlar bu düzenlemeye göre). Peki varlık fonu bünyesindeki şirketleri ve/veya hisselerini devir ya da özelleştirme yolu ile kaynak sağlayabilir mi? Hayır. Her ne kadar fonun kuruluş kanununda yerli yabancı şirket paylarının alımı satımı ulusal ve uluslararası birincil ve ikincil piyasalarda yapılır deniyorsa da devir yetkisi 4046 sayılı kanun uyarınca özelleştirme idaresindedir. Teknik olarak mümkün olan işlem hukuken muğlâktır. Bu tartışmayı hukukçulara bırakıyorum. Bana göre fon bu muğlâklık fon yatırımcıları açısından risk taşımaktadır. Kaynak yaratma kısmına gelince fon, karlı olduğu öngörülen bu şirketlerin hisse senetlerine bağlı yeni hisse senetlerinden oluşan bir fon ile yani doğrudan şirketlerin değil bu şirketlerin hisse senetlerine bağlı hisse senetlerinden oluşan bir portföy gelirini yatırımcılara sunabilir. Karışık değil mi? Örneğin BOTAŞ yeni bir boru hattı anlaşması yapsın. Bu hatta ilişkin çıkartılacak senetler olabilir. Bu fonun kafa karıştıran en önemli yanı ise, devir edilen şirketlerin aynı iştigal alanlarına sahip olmaması. Mesela eleştirenlerin gözden kaçırdığı Borsaya kote olmayan ve halka kapalı şirketlerin varlığı. Bu şirketlerin hisse değerlerini nasıl hesaplıyorlar sosyal medyada, ben anlayamadım açıkçası.

Dedim ya bu ülkede herkes iktisatçı!!!

Konuyu algınız dağılmasın diye özellikle bitirmedim. Önümüzdeki yazımızda kaldığımız yerden devam edeceğiz.

# DİĞER MAKALELERİ

Yazar Ayhan Orhan- Mesaj Gönder


Sosyal Anket

Kartepe`nin en önemli sorunu nedir?

Oy Ver